U moet waarschijnlijk anders poetsen, uw gebit beter verzorgen of andere dingen eten en drinken.
Blote tandhalzen en wortels zijn niet beschermd met glazuur. Verzorging is dus extra belangrijk. Dat voorkomt gaatje in de wortels en maakt de tanden minder gevoelig. Blijf dus poetsen, ook als het pijn doet. De tandpasta brengt een beschermend laagje op de tanden aan. Hierdoor kunnen prikkels minder makkelijk de zenuwen in de tand of kies bereiken. Gevolg? Minder pijn! Maar zure vloeistoffen spoelen dit laagje gemakkelijk weg. Dan komt de pijn dus weer terug. Soms kan spoelen met een fluoride spoelmiddel ook helpen. Overleg dit met uw tandarts of mondhygiënist.

De tandarts kan een lak aanbrengen met extra fluoride. Deze behandeling werkt tijdelijk.

Bij ernstige klachten kan de tandarts de blootliggende halzen voorzien van een vulmiddel, bijvoorbeeld
composiet. Het aanbrengen hiervan moet zeer nauwkeurig gebeuren. De behandeling is niet pijnloos en gebeurt daarom vaak met een plaatselijke verdoving.

Als u uw tanden en tandhalzen poetst met tandpasta, brengt u een beschermend laagje aan. De doorgang in het tandbeen naar de zenuwholte kan daardoor blokkeren. Dan kan de gevoeligheid tijdelijk iets afnemen.

Sommige tandpasta’s zijn speciaal ontwikkeld om gevoelige tandhalzen te bestrijden. Dit helpt bij veel mensen.

Als u zuur eet of drinkt, heeft dat invloed. Doe dat dus liever niet te veel. Ook kan de tandpasta teveel schuren. Dan helpt het dus niet. Alle tandpasta’s hebben een andere werking. Probeer daarom verschillende tandpasta’s tegen gevoelige tandhalzen uit.

Roken zorgt voor slechtere doorbloeding van tandvlees en wortels. Ook teer en nicotine zijn slecht voor tanden.

Rokers hebben eerder een tandvleesontsteking. Ook het kaakbot wordt eerder slecht. Beschadigd tandvlees geneest minder goed. Rokers verliezen dus eerder hun tanden en kiezen.

Wilt u stoppen met roken? Vraag advies, bijvoorbeeld aan uw tandarts of huisarts. Met hulp lukt stoppen sneller.

Ontstoken tandvlees

Iedere keer als u iets eet of drinkt, vormt zich een doorzichtig, zacht en kleverig laagje op uw tandvlees, tanden en kiezen: (tand)plak. Verwijder de tandplak die langs de rand van het tandvlees en tussen de tanden en kiezen zit. Anders veroorzaken de bacteriën in de plak ontstoken tandvlees. Niet verwijderde plak kan hard worden en verkalken tot tandsteen. Aan tandsteen hecht zich weer gemakkelijk nieuwe plak. De tandvleesontsteking kan daardoor verergeren.

Ontstoken tandvlees herkent u aan rood, gezwollen en bloedend tandvlees.

Gaatjes

Op latere leeftijd kunnen aan de tandwortel gaatjes ontstaan. Het tandvlees trekt zich terug, waardoor de tandwortel gedeeltelijk bloot komt te liggen. Op deze plaats ontbreekt het beschermende glazuurlaagje. Tanden en kiezen zijn hier extra kwetsbaar voor gaatjes. Door het terugtrekkende tandvlees wordt de ruimte tussen tanden en kiezen bovendien groter. Juist daar gaat tandplak makkelijk zitten. Dit zorgt voor gaatjes, vooral in de blootliggende wortels van de tanden en kiezen.

Droge mond

Een droge mond komt door een tekort aan speeksel (spuug). Speeksel maakt spreken, kauwen en slikken makkelijk. De bevochtiging met speeksel maakt ook de bewegingen van wangen, tong en lippen makkelijk. Speeksel maakt tanden, de kiezen en het mondslijmvlies alvast een beetje schoon. Door onvoldoende speeksel krijgt u eerder tandplak.
Sommige medicijnen zorgen voor minder speeksel. Bijvoorbeeld medicijnen tegen hoge bloeddruk,
slaapmiddelen en medicijnen bij een depressie.
Ook te weinig drinken kan een van de oorzaken van een droge mond zijn. Daarnaast kan een droge mond optreden bij uitdroging door koorts of diarree.

Als u last heeft van een droge mond, drink dan voldoende. Bijvoorbeeld (mineraal)water of thee zonder suiker. U heeft ongeveer twee liter vocht per dag nodig. Vindt u het moeilijk veel te drinken, neem dan steeds kleine beetjes.

Frisdrank en vruchtensap kunt u beter niet te vaak drinken. Deze veroorzaken gaatjes.

U kunt eten nemen waar u goed op moet kauwen. Bijvoorbeeld wortels of suikervrije kauwgom. Verder helpt licht zuur voedsel ook, zoals fruit of komkommer.

Als de droge mond komt door uw medicijn, bespreek dit dan met uw huisarts of specialist. De soort medicijnen, de dosering of het tijdstip van toediening kan misschien aangepast worden.

In een gezonde mond helpt speeksel uw tanden en kiezen te beschermen. Als u onvoldoende speeksel heeft, vormt tandplak zich sneller dan normaal. Hierdoor ontstaan sneller gaatjes in uw tanden en kiezen. Zeker als u vaak eten of drinken met (verborgen) suiker neemt. Of zuur eten of drinken.

In een droge mond zitten tandplak en gaatjes vooral langs de randen van het tandvlees. Hierdoor kan het
tandvlees ontsteken. Zo gaan tanden en kiezen los zitten. Zonder extra beschermende maatregelen kunt u uw tanden en kiezen dus sneller kwijtraken.

Heeft u een droge mond en wilt u daarom op snoepjes zuigen? Dat is een slechte oplossing! De tanden en kiezen raken er extra door beschadigd. Neem in plaats daarvan suikervrije kauwgom.

U kunt uw mond regelmatig vochtig willen maken. Soms gaat wegslikken van droog eten (bijvoorbeeld beschuit of brood) moeilijk, als u er niets bij drinkt. Het eten blijft in uw mond plakken. Verder kunnen zowel de lippen als de tong strak en plakkerig aanvoelen. Ook kunt u problemen hebben met spreken. Denk hierbij aan het klakken van de tong en een moeizame uitspraak van sommige woorden of letters.

Heeft u een gebit? Dan zit het soms te los, of juist te vast door te weinig spuug.

Een droge mond heeft te weinig speeksel (spuug). De speekselklieren geven bijvoorbeeld onvoldoende speeksel af. Ook als u door de mond ademhaalt, droogt het speeksel op. Het kan komen door:

• Het gebruik van medicijnen: behoorlijk wat medicijnen zorgen ervoor dat de speekselklieren het niet meer zo goed doen. Dit zijn vooral medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, of depressie, slaapmiddelen en plasmiddelen.
• Ziekten: een droge mond kan komen door uitdroging door koorts of diarree. Ook met suikerziekte kunt u last hebben van dorst en een droge mond. Deze klachten verdwijnen vanzelf. Blijvende monddroogheid komt voor bij mensen met aids of het syndroom van Sjögren (chronische ontsteking van de traan- en speekselklieren). Bij hen kunnen de klachten over monddroogheid wisselen, maar geheel verdwijnen doen ze nooit. Bij het syndroom van Sjögren wordt droge mond steeds erger.
• Bestraling: als een kwaadaardig gezwel (kanker) in het hoofd of de hals wordt bestraald, kunnen de speekselklieren door de straling onherstelbaar worden beschadigd. Hierdoor houdt u een droge mond.

Speeksel (spuug) heeft een smerende werking als u spreekt, kauwt en slikt. Met speeksel kunt u makkelijker bewegen met uw wangen, tong en lippen. Met uw speeksel bevochtigt u uw eten zodat u het goed kunt doorslikken. Ook maakt speeksel het mondslijmvlies vochtig. En het maakt tanden en kiezen en slijmvlies alvast een beetje schoon. Speeksel voorkomt ook ontstekingen en infecties, omdat het bacteriën en schimmels tegengaat.