Het langzaam verdwijnen van tandglazuur heet: tanderosie. Er ontstaan dan makkelijk gaatjes. Om het tandglazuur goed te houden, kunt u dit doen:

• Probeer niet te veel zure dingen te eten en drinken. Dus ook geen vruchtensap en frisdrank. Let op: in light-frisdranken zit ook zuur. Alleen minder suiker, maar het is nog steeds niet goed voor het gebit.
• Het is het meest verstandig om water of thee zonder suiker te drinken.
• Slik zure dingen zo snel mogelijk door. Dus spoel het drankje niet door de mond.
• Zo min mogelijk zure snoepjes!
• Zuig niet op snoepjes. Hoe langer de zuren in de mond blijven, hoe groter de kans op tanderosie.
• Niet meer dan 7 eet- en drinkmomenten per dag. Dat zijn 3 maaltijden en 4 tussendoortjes.
• Poets minimaal 2 keer per dag de tanden, poets ze met een zachte borstel en flos of stoker minimaal 1 keer per dag tussen de tanden.
• Eet of drink niet vlak voor het tandenpoetsen. Eten en drinken maakt het glazuur namelijk zacht. Door direct na het eten en drinken te poetsen, kan het glazuur van de tanden gepoetst worden. Wacht daarom minimaal een half uur. Wacht na het drinken van zure dranken minstens een uur. Kan het niet anders, spoel dan eerst de mond met water en poets dan de tanden.
• Kauw op suikervrije kauwgom na het eten, speeksel vermindert het zuur en maakt alvast een beetje schoon.

Een tandvleesontsteking verloopt in het begin meestal ongemerkt. Je kunt last hebben van:
• Roder tandvlees, en dan vooral langs de randen. Gezond tandvlees is licht roze.
• Het tandvlees is wat gezwollen en glanst meer dan normaal.
• Het tandvlees kan bloeden. Dit kan ontstaan wanneer u een appel eet of uw tanden poetst.
• Soms heeft u een vieze smaak of een slechte adem. Of allebei.
• Soms is het tandvlees gevoelig bij het aanraken.

Rookt u? Dan kan het tandvlees ontstoken zijn, zonder dat het duidelijk merkbaar is. Door het roken vermindert namelijk de doorbloeding van het tandvlees. Dit is extra vervelend omdat juist mensen die roken sneller een diepere ontsteking (parodontitis) krijgen.

In een gezonde mond ligt het tandvlees netjes om de tanden en kiezen. Gevoelige tandhalzen ontstaan alléén wanneer het tandvlees is teruggetrokken. Eenmaal teruggetrokken tandvlees komt niet meer terug.

Heeft u pijn bij het eten of drinken van iets warms of kouds? Of juist als u iets zuurs of zoets neemt? Waarschijnlijk zijn blootliggende tandhalzen het probleem. Als het tandvlees zich terugtrekt, komt de hals en de wortel van de tand of kies bloot te liggen. Op de hals en wortel van de tand of kies zit geen glazuur. Daardoor is de tand of kies erg gevoelig voor warm, koud, zoet en zuur.

Er komen makkelijk gaatjes in de blootliggende tandhals en wortel. Poets heel goed en verzorg uw gebit met tandenstokers of flossdraad. Eet of drink zo weinig mogelijk zure en zoete dingen.

Tanden en kiezen bestaan uit een kroon en één of meer wortels. De kroon is het deel dat u ziet en heeft een sterke laag glazuur. De wortels ziet u niet en hebben géén glazuur. Als het tandvlees zich terugtrekt, ligt een stukje van de tand zonder glazuur bloot. Dit is tandbeen. In tandbeen zitten kanaaltjes die verbonden zijn met de zenuwholte binnenin de tand of kies. Als het tandvlees de kanaaltjes afsluit, merkt u daar niets van. Is het tandvlees weg, dan komt door warme, koude, zoete of zure prikkels het vocht in die kanaaltjes in beweging. Die beweging irriteert de zenuwen en zorgt voor een scherpe pijn.

Een goede mondverzorging kan gevoeligheid van tandhalzen voorkomen. Poets niet te krachtig en zorg dat uw tandvlees niet ontstoken raakt. Hiervoor moet u elke dag alle tandplak van en tussen uw tanden en kiezen weghalen. Poets uw tanden daarom tweemaal per dag met een fluoridetandpasta. Een goede poetsbeurt duurt twee minuten, gebeurt met aandacht, is niet te krachtig en met een zachte tandenborstel. Maak daarna de ruimten tussen uw tanden en kiezen schoon met tandenstokers, tandenragers of flossdraad.

U moet waarschijnlijk anders poetsen, uw gebit beter verzorgen of andere dingen eten en drinken.
Blote tandhalzen en wortels zijn niet beschermd met glazuur. Verzorging is dus extra belangrijk. Dat voorkomt gaatje in de wortels en maakt de tanden minder gevoelig. Blijf dus poetsen, ook als het pijn doet. De tandpasta brengt een beschermend laagje op de tanden aan. Hierdoor kunnen prikkels minder makkelijk de zenuwen in de tand of kies bereiken. Gevolg? Minder pijn! Maar zure vloeistoffen spoelen dit laagje gemakkelijk weg. Dan komt de pijn dus weer terug. Soms kan spoelen met een fluoride spoelmiddel ook helpen. Overleg dit met uw tandarts of mondhygiënist.

De tandarts kan een lak aanbrengen met extra fluoride. Deze behandeling werkt tijdelijk.

Bij ernstige klachten kan de tandarts de blootliggende halzen voorzien van een vulmiddel, bijvoorbeeld
composiet. Het aanbrengen hiervan moet zeer nauwkeurig gebeuren. De behandeling is niet pijnloos en gebeurt daarom vaak met een plaatselijke verdoving.

Als u uw tanden en tandhalzen poetst met tandpasta, brengt u een beschermend laagje aan. De doorgang in het tandbeen naar de zenuwholte kan daardoor blokkeren. Dan kan de gevoeligheid tijdelijk iets afnemen.

Sommige tandpasta’s zijn speciaal ontwikkeld om gevoelige tandhalzen te bestrijden. Dit helpt bij veel mensen.

Als u zuur eet of drinkt, heeft dat invloed. Doe dat dus liever niet te veel. Ook kan de tandpasta teveel schuren. Dan helpt het dus niet. Alle tandpasta’s hebben een andere werking. Probeer daarom verschillende tandpasta’s tegen gevoelige tandhalzen uit.

Roken zorgt voor slechtere doorbloeding van tandvlees en wortels. Ook teer en nicotine zijn slecht voor tanden.

Rokers hebben eerder een tandvleesontsteking. Ook het kaakbot wordt eerder slecht. Beschadigd tandvlees geneest minder goed. Rokers verliezen dus eerder hun tanden en kiezen.

Wilt u stoppen met roken? Vraag advies, bijvoorbeeld aan uw tandarts of huisarts. Met hulp lukt stoppen sneller.

Ontstoken tandvlees

Iedere keer als u iets eet of drinkt, vormt zich een doorzichtig, zacht en kleverig laagje op uw tandvlees, tanden en kiezen: (tand)plak. Verwijder de tandplak die langs de rand van het tandvlees en tussen de tanden en kiezen zit. Anders veroorzaken de bacteriën in de plak ontstoken tandvlees. Niet verwijderde plak kan hard worden en verkalken tot tandsteen. Aan tandsteen hecht zich weer gemakkelijk nieuwe plak. De tandvleesontsteking kan daardoor verergeren.

Ontstoken tandvlees herkent u aan rood, gezwollen en bloedend tandvlees.

Gaatjes

Op latere leeftijd kunnen aan de tandwortel gaatjes ontstaan. Het tandvlees trekt zich terug, waardoor de tandwortel gedeeltelijk bloot komt te liggen. Op deze plaats ontbreekt het beschermende glazuurlaagje. Tanden en kiezen zijn hier extra kwetsbaar voor gaatjes. Door het terugtrekkende tandvlees wordt de ruimte tussen tanden en kiezen bovendien groter. Juist daar gaat tandplak makkelijk zitten. Dit zorgt voor gaatjes, vooral in de blootliggende wortels van de tanden en kiezen.

Droge mond

Een droge mond komt door een tekort aan speeksel (spuug). Speeksel maakt spreken, kauwen en slikken makkelijk. De bevochtiging met speeksel maakt ook de bewegingen van wangen, tong en lippen makkelijk. Speeksel maakt tanden, de kiezen en het mondslijmvlies alvast een beetje schoon. Door onvoldoende speeksel krijgt u eerder tandplak.
Sommige medicijnen zorgen voor minder speeksel. Bijvoorbeeld medicijnen tegen hoge bloeddruk,
slaapmiddelen en medicijnen bij een depressie.
Ook te weinig drinken kan een van de oorzaken van een droge mond zijn. Daarnaast kan een droge mond optreden bij uitdroging door koorts of diarree.